Anasayfa /  Denizcilik Bilgisi

Denizcilik Bilgisi

Denizcilik Terimleri

A

 

ABASO

Alt ve asagi [Abaso Gabya yelkeni]

ABLI

Seren ve bumba cundalarindan asagi iki tarafa inen halatlar

ABORDA

Bir teknenin digerine veya bir iskeleye yanasmasi

ABOSA

Bosayi tut veya geçici olarak durdur, bosaya vurmak

ABRAMAK

Kontrol altina almak, komutasi altinda tutmak, üstünden gelmek

AçIKTA EYLENMEK

Bir teknenin sahilden veya iskeleden yada limandan açikta beklemesi

ADMIRALTI DEMIRI

çiposu kollarina dik ve hareketli eski sistem bir demir cinsi

AGANTA

Zincir veya halatin kisa bir zaman süresi için elde tutulup birakilmamasi [Aganta iskota, aganta borina borinata]

AGIZ KUSAGI

Armuz kaplamanin en üst sirasi [bindirme kaplamanin da]

ALABANDA

Bordanin iç kismi veya dümenin 35° ye kadar basilmasi

ALABURA

Altüst olma, teknenin ters çevrilmesi

ALAMA KüREK

Hep birlikte kürek çekerken çekmeyi durdurmak için verilen komut

ALAMATRA

Karadeniz'de imal edilen balikçi teknesi.

ALARGA

Açikta demektir. [Alargada bekle, alarga dur][Italyanca largo]
alargaya çikmak, [açiga çikmak]

ALAY SANCAGI

Isaret sancaklari ile donatilmaya, alay sancaklarinin çekilmesi denir.

ALBERABER

Hep birlikte kürek çekmek için verilen komuta

ALESTA

Hazir olmak, hazir olarak apikoda beklemek
Alesta tramola [Tramola etmeye hazir ol]

ALTABASO

Bir yelkenin alt yakasi, alt ve asagi anlaminda da kullanilir.

AMORA YAKASI

Dört köse bir yelkenin alt ve ön tarafindaki yaka
[Karula yakasi]

ANA GüVERTE

Geminin veya teknenin üzerinde yürünen en üstteki güvertesi

ANA OMURGA

Postalarin baglandigi, bastan kiça kadar uzanan agaç / demir kisim

ANELE

Hareketli demir halka

ANELE BAGI

Aneleye yapilan bir çesit bag

APAZLAMA

Kemere istikametinden gelen rüzgar [Yelken seyri]

APIKO

Demirin vira edilisinde deniz dibinden kurtulup dimdik durdugu vaziyet, veya dikkatli olarak beklemek.

ARIYA

Yelkenin, sancagin veya çubuklarin asagiya indirilmesi
[Ariya sancak, ariya kürek]

ARMA

Sabit donanim [Direkçarmihlari, istralyalar]

ARMUZ

Güverte ve borda kaplama tahtalarinin arasindaki çizgi
[Armuztutmak, armuz kaplama]

ASKI MAPASI

Bir demir kaldirmak için bedenine konmus olan mapa

ASIRTMA PRAçERA YELKEN

Kavançali seren yelkeni

ASOZ

Kaplama tahtalari için omurga ve bodoslamalar açilan oyuklar.

AVARA

Gemi, bot veya tekninin yanasik oldugu yerden ayrilmasi
[Avara etmek]

AYBOCU

Zincirin irgat çalistirilarak asagi alinmasi, indirilmesi

AYI BACAGI

Yelkenlerin farkli kontralarda açilmasi [Pupa seyir]

AYNALIK

Kiç bodoslama üzerine konan ve dümen igneciginin üzerine kondugu tahta levha [Ayna kiçli tekneler]

AYNALIK TAHTASI

Bir teknede kiç taraftaki havuzda otururken arkaya dayanmak için konulmus olan tathta levha

   

B

 

BABA

Halat volta etmek için agaç veya metalden yapilmis silindirik biçimde güverte veya rihtima baglanmis bir eleman

BABAFINGO

Yelkenli bir teknede eger direk üç kisimdan ibaret ise; en üstteki parça.
[Italyanca: pappafico][örnek: okul gemileri]

BADARNA ETMEK

Bir halatin asinmamasi için üstünün halat veya koruyucu bir malzeme ile sarilmasi

BAKLA

Zincirin bir halkasi

BALON-USTURMAçA

Halattan, hasirdan veya sentetik malzemeden yapilmis, içi doldurulmus veya sisirilmis bir usturmaça çesidi

BANDOLET

-----------------

BANDRA

Milliyeti gösteren sancak

BARBARISKA

Tututlmakta olan bir halatin kaymamasi için yapilan bir bag çesidi

BASTINA

Palangalarda kullanilan bir nevi dilli makara
[Karniyarik bastika]

BASTON

Ana civadranin üzerinde ileriye dogru uzatilmis çubuk

BAS

Bir teknenin ön ve ileri kismi

BAS BODOSLAMA

Omurganin bas tarafindan teknenin basini meydana getirmek için yukari istikamete dogru konulan agaç parçasi

BAS KASARA

Genellikle gemilerdeki bas tarftaki yüksek kisim

BAS OMUZLUK

Kemere ile bas bodoslama arasindaki yuvarlak kisim

BAS PARIMA

Bir botun bas üzerindeki analeye baglanmis kisa halati

BASLI

Bastarafin kiça nazaran daha batik olmasi

BASTANKARA ETMEK

Tekneyi bir sahile beya kumsala bas taraftan oturtmak veya yanastirmak

BASüSTü

Bir botun bastarafinda oturabilecek ve ayakta durulabilecek platform

BERMUDA ARMA

Uzun bir direk üzerine yelken açmak için düsünülmüs arma tipi
[Marconi arma] Bu tip armada yelken sereni yok ancak bumbasi vardir.

BINDIRME KAPLAMA

Armuz kaplamanin biribir üzerine konularak yapilma sekli
[Bama tiriz]

BITA

Madeni babalarin bir tanesine, halat ve zincirlerin volta edilmesi için kullanilan silindirik madeni eleman

BOCURUM

Yelkenli teknelerde kiç bodoslama / kiç aynalik üzerinde bulunan direge çekilen yelken

BORDA

Su kesiminden yukarida kalan kisim

BORDA FENERI

Sancakta yesil, iskelede kirmizi olarak yakilan 112,5 açili fener

BORDA ISKELESI

Bir tekneye girip çikmak için inip kalkabilen ve içeriye alabura olabilen bir merdiven tipi [Pasarella]

BOSA/BOSA TUTMAK

Bir halat veya zincirin bedeni üzerine bosa tutarak abramak

BOS ALAMAK

Gevsek bir halati germek için fazlasini çekmek

BOS VERMEK

Halati kaçirmak

BRANDA

Eskiden yelken yapilan bir cins kumas yada kumastan yapilan ve gemicilerin hamak olarak kullandiklari yatak.

BUMBA

Yan yelkenlerin alt yakalarini germek için kullanilan bir cins seren.Yük gemilerinde yük aktarmak için ucuna palanga takilan seren

BURGATA

Halat ve zincir ebadini ölçmek için kullanilan bir ölçü

BüKüN

Halatin veya bir yomanin saga veya sola dogru kollarinin bükülmesi

   

C-ç

 

CAMADAN

Camadan vurmak. Yelken alaninin küçültülmesi

CAMADAN BAGI

Bu küçültmeyi yapmada kullanilan bir bag çesidi

CAMADAN KALçEALARI

Bu bagi yapmak için yelken üzerinde siralanmi ve yelkenin her iki yüzünde bulunan bagciklar.

CANKURTARAN SIMIDI

Denize düsenleri kurtarmak için çok hafif ve yüzer maddeden yapilmis, yuvarlak simit biçiminde ve bir salvoya bagli aygit.

CEVIZ

Halatlarin ucuna tutabilmek için veya süs olarak yapilan bir cins dügüm seklindeki isleme

CIVADRA

Teknenin bas tarafinda disariya dogru egik olarak uzanan sabit seren, genellikle yelkenli teknelerde floklari açmak için kullanilir.

CUNDA

Uç demektir. Direk cundasi, seren cundasi, bumba cundasi. Cunda yakasi: yelkenin seren yakalarina gelen uçlarina denir.

çALIM

Geminin bas ile kiçi arasinda inik meyil veya kiç tarafta su kesiminin altindaki dar kesim.

çAMçAK

Teknede biriken suyu toplamak için tahtadan yapilmis bir cins kepçe

çARMIK

Direklerin her iki bordasina baglanabilmesi için gerilmis tel halatlar.

çENE

Omurga ile bodoslamamin birlestigi köse

çIMA

Halat, elincesi veya yomalarin uç kismi

çIMARIVA

Personelin tekne boyunca yanyana selamlama için dizilmesi

çIPO

özellikle admiralti demirinde bedenin üst kismindan anelesinin altinda geçen kollara dik olarak baglanmis hareketli veya sabit agaç veya metal kollar.

çöRDEK YAKASI

Seren yakalarinin geriye bakan kisimlari, üç köse yelkenlerdeki en üstteki pik yakasi

çUBUK

Ana direklerin üzerine konulan ekleme direkler

   

D

 

DABILBATIM

Gemilerin karinasi yirtildiginda teknenin su almamasi için postalarin iç tarafina ikinci bir kaplama konur ki, bu iki kaplama arasindaki double-bottom denir. Bu bölüm safra ve yakit deposu olarak da kullanilir.

DENIZ DEMIRI

Denizde ve rüzgarda hareketsiz kalan teknenin dalgalar borda vermemesi için bastan veya kiçtan denize attiklari koni seklindeki branda torba.

DESE ETMEK

Halatin veya zincirin iyice gerilmesi

DINGI

Bir çifte kürekle kullanilan patalya

DIREK FISTANI

Diregin güverteye girdigi veya etrafina çevrilen kusak

DOBLIN

Bir halatin iki çimasi arasindaki sarkik kisim

DOBLIN ALMAK

[Vermek, Tutmak] Bir halatin iki çimasinin gemide kalmak üzere bordadaki veya sahildeki bir babaya iki, üç kez sarilmasi

DöKüNTü

Deniz yüzeyine yakin kayalik kümeler

DöSEKLI

Alti düz olan tekne

DIRISA ETMEK

Yön degistirmek, rüzgarin dirisa etmesi, bumbayi dirisa etmek

DüMEN

Gemiyi istenilen yöne çevirmek için saç veya tahtadan yapilmis olup kiç tarafa monte edilen yelpaze seklindeki bir parça

DüMEN BASLIGI

Yeke evini kusatmak - kuvvetlendirmek için dümen saftinin etrafina geçirilen maden baslik [=dümen tasi]

DüMEN BODOSLAMASI

Kıç bodoslama

DüMEN BOGAZI

Dümen yelpazesinden yukarida kalan kisim

DüMEN DOLABI

Dümen yekesine baglı mekanizmasini çevirebilmek için yapilmis olan aygit.

DüMEN DONANIMI

Dümen yekesi ile dümen dolabi arasinda kalan tel halat mekanizma, uskurlu saft ve kolar ile bunlarin geçtikleri makarali sistemin tümüne verilen isim

DüMEN YELPAZESI

Dümenin esas ana parçası

DüMEN ZAVIYESI

Dümen yelpaze sathinin omurga ile yapmis oldugu açi

DüMENCI PUSULASI

Dümen dolabinin hemen önüne konulmus olan miknatisi pusula

DüMENTASI

Yekenin dümene baglandigi en üst kisim

   

E-F

 

EGLENMEK

Bir teknenin stop ederek veya çok agir yol ile gidecegi yere varmasi

EL DONANIMI

Mekanik olan irgat gibi aygitlarin el ile çalisabilmesi için yapilmis olan donanim

EL DüMENI

Kol gücü ile bir taraftan diger tarafa basilan dümen

EL INCESI

Bir tekneden digerine veya sahile atilan ucunda kursun bir agirligin ceviz ile kapli oldugu ve sonuçta bir halatin baglanarak gönderildigi, parekete savlosu gibi incecik bir halat

EL ISKANDILI

Elektrikli iskandil olmayan teknelerde,derinlik ölçmek için çimasina 5 kg lik bir kursun asilmis ve üzerine kulaç taksimati yapilmis olan savlo

FAçA ETMEK

Seren yelkenlerin bir taraftan prasya oldugu halde kapatilmasi

FAçUNA ETMEK

Badarnanin tel veya mürnel ile siki sikiya baglanmasidir.

FALAKA

Iki matafora cundalari arasinda bulunup can halatlarinin baglandigi tel halat.

FARS TAHTALARI

Agaç bir teknenin sintine üzerindeki aralikli tahtalari

FILIKA

Savas gemilerindeki kürekli veya yelkinli tekneler

FIRDöNDü

Zincirin gamba almamasi için aralara konan bir eksene bagli olarak dönen iki yarim bakladan olusan kilit

FIRENGI

Güvertedeki suyun denize akitilabilmesi için yali kütükleri üzerinden bordaya açilan oluklu delikler

FLADOR

çarmihlarin gerilmesi için kullanilan sistem

FLAMA

üç köseli sancak

FLASA

Halati meydana getiren incecik ipler

FLOK

Bas taraf çekilen üç köse yelken

FORA ETMEK

Bir yere baglanmis olan halatin oradan çikartilmasi
[Sivil denizcilikte: MOLA]

FRISKA

Bütün yelkenleri camadan vurmaksizin kullanilabilcek dercedeki sert rüzgar

FUNDO (FUNDA)

Demirlemek için verilen komut

   

G-H

 

GABYA

Ana direk ile babafingo çubugu arasindaki çubuk veya yelken

GAGA

Demirin iki ucundaki tirnaklarin en uç kismi

GAMBA ALAMAK

Halatin veya zincirin kendi etrafinda dönmesi veya burulmasi

GENOVA

Flok yerine çekilen çok daha büyük flok

GERDEL

Gemi ve teknelerde kullanilan tahta kova

GIZ

Kiç direkteki kisa seren

GOMINA

Mil uzunlugun 1/10 = 185 meter

GöNDER

Ince düz ve uzunca olarak çekilmis çubuklar. [Sancak gönderi, filika kanca gönderi, civadra gönderi]

GöZ DEMIRI

Bir gemide kullanilan ana demirler

GRADIN YAKASI

Bir yelkenin yan kenarlari

GRANDI DIREGI

Birden fazla direkli gemilerdeki en yüksek direk

GULET

Brig'ten küçük iki direkli hafif armali pruvasi kabasorta armali, praçilaya benzer uskuna

GURCATA

Bir direk üzerinde çanaklik kurmak için mauna kollari üzerine omurgaya aykiri olarak yerletirilen kollar. Yelken teknelerinde direkten inen istrelyalari açmak için kullanilan kollar.

GüVERTE

Gemilerde ve teknelerde bastan kiça kadar dösenmis tahta veya madeni platform döseme

GüVERTE KAPLAMASI

Güvertenin kaplanmasi için kullanilan malzeme

GüVERTE HATTI

Güvertenin bordadaki izdüsümü

HALAT

Bitkisel sentetik veya çelikten yapilmis ve bükümlenerek çesitli kollarda biribirlerine sarilmis, bükülmeye ve çekmeye uygun urgan

HALAT BOSA

Demir atildiktan sonra demirin agirligini irgat üzerinden almak için çimalari güvertedeki mapalar bagli diger uçlarinda ceviz bulunan kisa halatlar.

HAMLA

Kürek çekilirken küregin bir periyot içindeki mesafesi [Hamle]

HAMLACI

Kürekli teknelerde serdümene en yakin kürekçi

HAVUZLUK

Yelkenli veya kürekli bir teknede kiç tarafta topluca oturulacak yer.

HIRçA MAPASI

Zincirin zincirlikteki çimasinin omurgaya baglandigi kilit

HISA ETMEK

Bir seyi yukari kaldirmak. [Hisa sancak, hisa kürek]

   

I-İ

 

IRGAT

Demir almada, halatlari dolayip gemiyi yanastirmada veya karaya çekmede kullanilan, hidrolik, elektirikli, istimli veya insan kuvvetiyle çalistirilan yatay veya dikey mekanizma [Yatay ve manivela kuvvetiyle çalistirilanlar = bocurgat]

ISKAçA

Direk ve civadralarin alt baslarin alt baslarindaki topuklarin yerine oturmasi için açilmis olan yuva

ISKANCA

Degistirmek [nöbet, vardiya, kürek]

ISKARMOZ

Kürekli teknelerde küregin baglanmasi veya oturmasi için ay veya çelik seklindeki lumbar iskarmoz denilen aygitlar

ISKOTA

Yelkenlerin iskota yakalarini kullanmak, yelkeni rüzgar ile doldurmak için halat - palanga donanimi

ISKOTA YAKASI

Kabasorta yelkenlerde altyakalar; randa, pik veya floklarda alt geri köse

Iç OMURGA

Postalari [bir ahsap teknede] omurgaya daha siki baglamak için bastan kiça kadar uzanan ikinci bir omurga

IGNECIK

Dümenin kiç bodoslamaya baglanabilmesi için, erkek ve disi olarak konmus olan mentese yada demir sac

ISKANDIL

Denizin derinligini ölçmek

ISKANDIL KURSUNU

Iskandil salvolarinin baglandigi agir kursun - agirlik

ISKANDIL SALVOSU

Iskandil kursunlarinin baglandigi isaretli salvo

ISKARçA

Bir liman veya koy içindeki kalabalik tekne gurubu, karisik olarak demirlemis olan tekneler toplulugu

ISKELE

Teknenin sol yarisi veya gemiye girip çikmak için kullanilan sürme veya inip kalkan merdiven

ISKELE TAVASI

Iskelelerin alt ve üstünde girip çikmada ilk basilan platform

ISPAVLO

Katrasiz kendirden yapilmis iki kollu sicim [kirnap]

ISTINGA

Yelkenleri toplamak için kullanilan selviçe [Hareketli donanim]

ISTINGA ETMEK

Yelkenleri toplamak

ISTRALYA

Direk ve çubuklarin cundalarinda bas ve kiça dogru inen sabit arma, veya teknelerin postalarini bastan kiça kadar birbirlerine baglayan kusak

ISKAMPAVYA

Harp gemilerinde personel tasimakta kullanilan motorlu büyük filika

   

K-L

 

KABASORTA ARMA

Serenleri direklere dik ve kemere istikametinde olan dört köse yelkenli arma

KALASTRA

Kuntra güvertelerin üzerine alinan filikalarin oturtulduklari agaç veya metal kürsü

KALOMA

Demir üzerinde bulunan teknelerin denizde bulunan zincir mesafesi. Bosluk ve rahatlik, tolerans, ölçülü

KALOMA ETMEK

Zincir gerektiginde daha fazla salmak, [Kaloma vermek]

KANA RAKAMLARI

Gemilerin çektikleri su derinligini göstermek için bas ve kiç dikmeler hizasina sancak ve iskele taraflara desimetre veya feet cinsinden çizilmis rakamlar. [Romen ve italik]

KANDILISA

Yelkenleri yukari kaldirmak için kullanilan halat.
Trinket ve maestra serenlerinin kandilisasi : Istrise
Gabya serenlerin kandilisasina : Manti
Flok ve randa yan yelkenlerin kandilisasina: çördek /Mandar denir.

KAPELE MUSAMBA

Pusla, dümen dolabi, kaporta, vinç gibi kisimlarin yagmur ve günesten korunmasi için yelken brandasindan yapilmis kiliflarin geçirilmesi için verilen emir.

KAPLAMA

Postalarin üzerine boyuna kaplanan saç veya tahtalar.

KAPORTA

Gemi veya tekne içindeki kapilara ve güverteden asagi inis ve çikis merdivenlerinin üzerindeki kapali yerlere denir.

KARANFIL

Pruva ve grandi diregicundalari arasindaki tel halat

KARAVELE KAPLAMA

Içi kutrani disi armuz kaplama olan bir kaplama sekli.

KARINA

Bir teknenin su altinda kalan islak kismi (dis kismi).

KARULA YAKASI

Bir yan yelkenin direge yakin alt yakasi (kösesi).

KASA

Halatlarin çimalarina açilmayacak sekilde yuvarlak sekilde yapilan ve dikisle emniyete alinan yuvarlak büyük halkalar.

KASARA

Teknelerin bas orta ve kiç kisimlarinda güverteden daha yüksek olan güvertelere veya kisimlara denir.

KASTANYOLA

Demir zinciri akarken durdurabilmek için irgat etrafina konan demir veya çelik serit çember (bir çesit fren balatasi).

KAVANCA

Herhangi bir seyi bir taraftan diger tarafa geçirmek veya asirmak ya da bir yerden diger bir yere aktarmak.

KEMERE

Güveretenin dösenebilmesi için posta uçlarini birlestiren enine (omurgaya dik) konan kisimlardir. (yarim oalnina öKSüZ KEMERE denir).

KERTE

Bir dairenin 32'de biridir. (11 derece 15 dakika).

KERTERIZ

Herhangi bir maddenin bir tekneden olan yönünü miknatisi veya cayro pusla ile tayin etmek veya ölçmek.

KERYE

Iki halti birlestirmek için veya halatin çimasina geçici kasa yapmak için [sadece madeni halatta] kullanilan civatali mengene

KIBLE

Güney

KIç

Teknenin geri tarafi

KIç BODOSLAMA

Omurgadan kiç taraf kaldirilan dik kisim [Agaç veya maden]

KIç GöNDERI

Kiç tarafta sancak çekilmesi için dikilmis olan gönder.

KILIT

12,5/15 kulaç zincir uzunlugu veya iki kilit zinciri birbirine baglayan bir tarafi degirmi diger tarafi harbili bir cins zincir baklasi.

KINISTIN VALFI

Gerektiginde bir tekneye denizden su almak için su kesiminden asagiya konmus ve gerektiginde uzaktan açilip kapatilabilecek valf.

KOç BOYNUZU

Bas ve kiç omuzluklar ile mataforalarin üzerinde bulunan ve halat volta etmek için kullanilan boynuz seklinde iki kulakli madenler.

KOL

Flasalarin bir tarafa bükülmeisi sonucu halatta elde edilen elemanlar. Flasa gibi bütün halat boyundadirlar.

KOLTUK

Bir teknenin aborda oldugu yere sikilmasi için bas ve kiç omuzluklardan verdigi halat.

KONTRA MIZANA DIREGI

Mizana direginin gerisindeki direk

KONTRA OMURGA

Ana omurganin asinmamasi için altina konan serit halindeki parça.

KONTRA TAVLON GüVERTE

Eski harp gemilerine ait bir güverte kati

KONTRATA MIZANA DIREGI

Kontra mizanadan sonraki kiç direk

KöRKAPAK

Lumbuzlari içerden kapayan demir kapak

KUNTRA

Iskota yakasina baglanan iki inceden birisi iskota olarak kullanildiginda digeri kuntra olur. Kontra kontr kelimesinden gelme olup, karsi-zit-yedek anlaminda kullanilir.Kuntra omurga, bodoslama-grandi-güverte gibi Kuntra flok-kuntra mizana ve benzeri.

KURT AGAZI

Içinde halat geçmesi için güverte üzerinde bas ve kiç omuzluklarina monte edilen demir yastiklar.

KUTRANI KAPLAMA

Ahsap diagonal (çapraz) kaplama

KüPESTE

Güverte üstündeki borda kaplamasi.

KüREK LUMBARI

Askeri filikalarda iskarmoz yerine küreklerin oturtulduklari oyuk yerler (küpestede takazlik tahtasinda).

LAçKA

Bosver, bosalt, bosalmis gevsemis anlaminda.

LALE HALATI

Dümenlerin denizli havalarda düsüp kaybolmamasi için dümen yelpazesinden geçip teknenin kiçina baglanan bir ince savlo.

LARMO

Floklarin açildigi istralya. ( Bazen flok larmosu da denilir).

LAVA ETMEK

Bos al ve ger anlaminda bir emir. (Bosunu al)

LAVRA DELIGI

Bir teknenin içindeki suyu askiya alip bosaltmak için açilmis delik. (Genellikle kiç tarafta havuzlugun altindaki kruzlu yerde).

LIF

Nebati halatin yapildigi malzemenin en ince parçasi

LIGA CAMADAN

Yelkeni küçült, camadana vur demektir.

LIMBO

Bir seyin bir taraftan diger tarfa aktarilmasi. (Marmara etmek sadece sivi içindir.)

LIVAR

Balikçi teknesinde baliklarin taze kalmasi için alt tarafi denizle ilgili tahta havuz.

LOçA

Demir zincirinin akmasi için açilmis deliklere geçirilmis madeni oluk.

LOKMA

Zincirin baklalarinin ortasina takviye için konmus parça.

LUMBARA AGIZI

Gemilere girip çikilan bordada açilan dört köse kapak.

LUMBUZ

Gemideki pencerelere verilen isim.

   

M-N

 

MANIKA

Bir teknenin alt kisimlarina güverteden asagiya dogru havalandirma için konulan genis boru.

MAPA

Sabit halka.

MARTIN DEMIRI

çipo ve kollari ayni düzeyde ve kollari da beden etrafinda dönebilen bir sistemdeki demirdir.

MASTALYA

Tahta legen.

MASTORI POSTASI

Bir teknedeki en genis posta.

MATAFORA

Teknelerde veya sahilde filika veya botlarin asilabilmesi için uçlarinda palanga bulunan aygit.

MATAFYON

Yelken ve tentelerin delik açildiginda yirtilmamasi için delik etrafinin takviye edildigi aleminyum veya halat yassi halka.

MAYNA ETMEK

Asagi indirmek (agir agir).

MEME

Demir kollarinin demir bedenine birlestigi noktanin alt kismi.

MEZESTRE

Yariya kadar indirmek.

MIL [Deniz mili]

Denizdeki uzunluk ölçüsü. (6080 feet = 1852 mt)

MIZANA DIREGI

3 direkli bir yelkenli gemide en kiçtaki direktir.

NETA

Muntazam, düzgün, tertipli veya emniyetli anlamina gelir.

NEVCET

Hamak sarilan incelere denir.

   

O-ö

 

OMURGA

Bir teknenin postalarinin üzerine oturtulup baglandigi ve bastan kiça kadar devam ettigi agaç/madeni parçalardir. Genellikle küçük teknelerde yekpare olur.

OMUZLUK

Teknenin bas ve kiç tarafindaki 45 derecelik açi civarindaki istikamet.

ORSA

Yelkenleri elden geldigi kadar rüzgarin estigi tarafa yaklastirarak seyretmek. (Orsasina seyir)
ORSA YAKASI : Bir yelkenin direk tarafindaki veya rüzgar üstü tarafindaki yakasidir.

ORSA ALABANDA EGLENMEK

Rüzgari bordaya alarak, yelkenleri birbirinin aksine alip tekneyi yolundan alakoyup vakit geçirmektir.

ORSA ALABANDA TRAMOLA

Teknenin basini rüzgara alip bir kuntradan diger kuntraya geçmektir.

ORSA HALINDE

Bir teknenin mümkün oldugu kadar rüzgarin estigi cihete yakin seyredisi.

ORSA PUPA çEMBERI

Bumbanin cundasina yakin ve iki tarafinda da mapa bulunan madeni çember.

ORSADA KAZANMAK

Bir teknenin orsa seyrinde az düsme yapip istedigi tarafa gidiste kazanmasi.

ORSAYA KAçMAK

Bir yelkenli teknenin devamli olarak bas tutamayip rüzgar üstüne kaçmasidir.

öKSüZ KEMERE

Kemerenin ortadan kesilmis olarka yanda kalan kisimlari.

   

P-R

 

PALAMAR

Gemilerin rihtima veya iskeleye baglanmasinda halattan daha kalin yomalara verilen isim.

PALANGA

Bir halat ve anaz iki makaradan olusan kaldirma mekanizmasi

PALAVRA GüVERTE

Eskiden harp gemilerinde toplarin bulundugu güverte

Yelkenli Teknenin Bölüm ve Kısımları

1) Çift yelkenli teknenin büyük olan yelkenidir. Direğe bağlıdır.ANA YELKEN adı verilir.Ana yelken ipleri (iskotalar) yardımıyla kontrol edilir.Yelkene daha iyi form verebilmek için bazı ana yelkenlerde yelkene paralel önden arkaya doğru doğru çıtalar bulunur.

2) Gene iki yelkenli tekenelerde (sloop arma) öndeki küçük yelkene FLOK yada CENOVA adı verilir. Eğer öndeki yelken teknenin diğerini geçmiyorsa yada çok az geçiyorsa flok, %5'lik bir kısımdan fazlasını geçiyorsa ve direğin en tepesinden başlıyorsa cenova adını alır.

3) Yelken direğinin ayakta durmasını sağlayan ve bu direği baştan destekleyen teldir. BAŞ ISTRALYA adını alır. Özellikle büyük yelkenli tekenelerde orsa seyrinde üzerine büyük yükler bindiği içn sağlam olmalıdır. Gerilmelerinin belli ölçüleri vardır. Çok gergin yada çok boş olmaması için tansiyon ayarı yapılarak gerginliği ayarlanmalıdır.

4) Direği arkadan destekler gibi görünen tele de KIÇ ISTRALYA denir.Esas görevi sert havalarda gerilerek direği bükmektir ve bu sayede yelkendeki toru azaltmaktır.Çünkü sert havalarda fazla tor zaten istememekteyiz.

5) Ana yelkeni alttan tutan ve direğe bağlı olan uzun ince parçadır.Görevi yelkeni alttan açık tutmak ve yelkenin formunu ayarlamaktır.Bumba oynayan bir parçadır.Rüzgara göre devamlı hareket eder ve ayarlanır.Özellikle sert havalarda rüzgaraltına doğru manevra yaparken (boci tramola-kavança) ani ve çok hızlı hareket edebileceğinden dikkat edilmelidir.Dolayısıyla dönüş dikkatli yapılmalıdır.

6) Yelkenin yukarıda durması için gerekli ana parçadır. DİREK adı verilir. Yelken direk yardımıyla basılır ve kullanılır.Uzunlukları ve yapıldığı malzeme tekne boyuna, tasarımına ve amacına göre değişiklik gösterir.

7) Direği yandan destekleyen ve tutan teldir. ÇARMIK teli adını alır. Yelkenli teknenin sancağında ve iskelesinde olmak üzere iki veya daha fazla adet vardır. Yelken seyri sırasında özellikle rüzgarüstü çarmık teli üzerine büyük kuvvetler biner. Bu sebepten dolayı rüzgaraltı tel ise biraz daha boş gibi görünür. Bunlarında ayarları tansiyon ölçümüyle hesaplanıp, yapılmalıdır.

8) Denizdeki tüm teknelerde ve yelkenli teknelerde ortak kullanılan bir terimdir. Teknenin yanlarına BORDA adı verilir.

9) Her teknede aynı adı alır. BAŞ kısımdır.

10) Her teknede aynı adı alır. KIÇ kısımdır.

11) Her teknede aynı adı alır. BAŞ ÜSTÜ adı verilen kısımdır.

Teknede Yönler

Denizcilikte, hangi yöne gidileceği, bir cismin ya da yapılacak işin nerede, ne tarafta olduğu yön belirten terimlerle ifade edilir. Teknede yapılan birçok iş, komut ve tarif yön bilgileriyle ifade edilebildiği için yön terimlerini bilmek önemlidir.

En çok kullanılan terimler (parantez içinde İngilizceleri de belirtilmiştir.)

SANCAK (Starboard) : Teknenin sağ tarafıdır. Uluslar arası rengi yeşildir.
İSKELE (Port) : Teknenin sol tarafıdır. Uluslar arası rengi kırmızıdır.
SANCAK KONTRA : Rüzgarın sancaktan esip, yelkenlerimizin iskele tarafına açık olarak yaptığımız seyirdir.
İSKELE KONTRA : Rüzgarın iskeleden esip, yelkenlerimizin Sancak tarafına açık olarak yaptığımız seyirdir.
Baş (Fore) : Teknenin ön kısmı.
Kıç (Stern) : Teknenin arka kısmı.
Pruva : Bir teknenin baştan ileri ufuk yönündeki alan.
Pupa: Bir teknenin kıçtan geri ufuk yönündeki alan.
Sancak: Omurga hattının pruva yönünde sağ tarafı.
İskele: Omurga hattının pruva yönünde sol tarafı.
Omuzluk (Quarter) : Teknenin baş ve kıç kısmında, omurga hattı ile 45 derecelik açı yapan, her iki taraftaki köşeleri.
Rüzgar üstü (Windward) : Tekne aynı rüzgara tabi kaldığı sürece, teknenin rüzgarı aldığı taraf.
Rüzgar altı (Leeward) : Tekne aynı rüzgara tabi kaldığı sürece, teknenin rüzgarı aldığı tarafın ters istikameti.

Fırtına Takvimi

Sayfamızda yayımlamakta olduğumuz "Türkiye Sahilleri Fırtına Takvimi" uzun yılların gözlemlerine dayanılarak hazırlanmıştır. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nın seyir subaylarından, amatör, ticari deniz araçlarının kaptanlarına ve balıkçı reislerine kadar geniş bir kesim tarafından başvuru kaynağı olarak kullanılmaktadır. Bu takvimde yer alan fırtınaların, özellikle isimli olanlarının, bir iki gün sapmayla da olsa tuttuğu bilinmektedir. Ancak hava tahmininde esas olanın meteorolojik verilerin değerlendirilmesiyle hazırlanan raporlar olduğu unutulmamalı ve seyir planlanması bu bilimsel raporlara göre yapılmalıdır.

   
   

Ocak

Şubat

Mart

     
2  Fırtına (3 gün) 1 Fırtına 1 Fırtına
8  Zemherir 4 Fırtına (3 gün) 11 Kocakarı Fırtınası
17 Fırtına 7 Fırtına (3 gün) 12 Husüm Fırtınası
18 Fırtına 10 Fırtına 24 Koz Kavuran Fırtınası
23 Fırtına 13 Fırtına 26 çaylak Fırtınası
25 Kışın Şiddeti 23 Fırtına 29 Fırtına
28 Ayondon Fırtınası
     
Nisan Mayıs Haziran
     
8 Kırlangıç Fırtınası 4 çiçek Fırtınası 3 Fırtına (3 gün)
11 Fırtına (3 gün) 7 Fırtına 10 ülker Fırtınası
16 Kuğu Fırtınası 13 Fırtına 22 Gün Dönümü Fırtınası
21 Fırtına (3 gün) 17 Filiz Kıran Fırtınası 28 Fırtına
29 Fırtına 20 Kokulya Fırtınası 29 Yaprak Fırtınası
  21 ülker Fırtınası  

Temmuz Ağustos Eylül
     
11 çarh Dönüm Fırtınası 14 Fırtına 7 Bıldırcın Fırtınası
16 Fırtına (2 gün) 17 Fırtına 13 çaylak Fırtınası
25 Fırtına (2 gün) 20 Fırtına (2 gün) 25 Fırtına
30 Kızıl Erik Fırtınası 31 Mircan Fırtınası 28 Kestane Karası Fırtınası
    30 Turna Geçimi Fırtınası

Ekim Kasım Aralık
     
4 Koç Katımı Fırtınası 2 Kuş Geçimi Fırtınası 2 ülker Dönümü Fırtınası
9 Yaprak Dökümü Fırtınası 7 Fırtına 9 Karakış
15 Meryem Ana Fırtınası 28 Fırtına 12 Fırtına
18 Kırlangıç Fırtınası   19 Fırtına
22 Bağ Bozumu Fırtınası   21 Gün Dönümü
27 Balık Fırtınası   28 Fırtına

Denizci Bayrakları (Sancak ve Flamalar)

Yatlarda Bayrak Tasıma

Yelken Kulüpleri

   

Adana

Adana Yelken İhtisas Kulübü

Ceyhan Yolu, Keresteciler Sitesi No:4 Yüreğir - Adana

Celal Demirağ

322-346 09 04

Adana

çukurova üniversitesi

çukurova üniversitesi Balcalı - Adana

Dç.Dr. Cüneyt Evrüke

322-338 60 60 322-338 25 68

Adıyaman

Adıyaman Beden Terbiyesi Spor Kulübü

Adıyaman G.S.G.M.

ömer Faruk Dursun

416-216 61 68

Ankara

Ankara Yelken Kulübü

Birlik Mah. 11. Sok. No:10/3 çankaya - Ankara

Alp Acar

312-441 08 13

Antalya

Alanya yüzme,yelken ve sualtı sporları kulübü 

 

Ferit Altürk

242-512 57 17 242-512 57 15

Antalya

Antalya Yelken İhtisas Kulübü

Setur Antalya Marina, Büyük Liman Antalya

Zeki Korkmaz

242-259 12 90

Antalya

Finike Su Sporları Kulübü

Sahil Yolu, Finike - Antalya

Ruhi Genez

242-855 50 30

Antalya

Kemer Yat ve Yelken Kulübü

Kemer - Antalya

Nurettin Erhuy

242-814 14 90

Aydın

Kuşadası Yelken Kulübü

Aydın

Behzat Kumbasar

256-613 29 63

Balıkesir

Altınoluk Yelken Kulübü

Atatürk Cad. No:66, Altınoluk, 10870 Edremit - Balıkesir

Hamdi Bilgin

266-396 64 44

Balıkesir

Arkent Yelken İhtisas Kulübü

Burhaniye Artur Balıkesir

Balıkesir

Ayvalık Yelken İhtisas Kulübü

Ayvalık - Balıkesir

Celal Aytan

266-312 12 51

Balıkesir

Bandırma Yelken Kulübü

P.K.2 Bandırma - Balıkesir

Turgay Menek

266-733 86 00

Balıkesir

Burhaniye Yelken Kulübü

İskele Marina Yanı İskele/ Burhaniye (Tesis)/ İskele Muhtarlık Binası K:2 (Dershane) Burhaniye - Balıkesir

Ferhat Temelli

266-412 66 23 266-412 20 24 266-416 41 30

Bartın

Amasra Yelken Kulübü

Amasra Yelken Kulübü 74300 Amasra - Bartın

Hüseyin çoban

378-315 32 03

Burdur

T.E.K. Spor Kulübü

Halı Sarayı K:3 Burdur

248-233 30 10

Burdur

Gençlik Spor Kulübü

Kenan Nurlu

248-233 10 40

Bursa

Bursa Yelken Kulübü

Kemalpaşa Cad. No:52 Mudanya - Bursa

Tayfun Timuçin

224-451 21 50

Bursa

Gemlik Spor Kulübü

Gemlik Belediyesi Gemlik - Bursa

Mustafa Tezcan

224-513 45 20

Bursa

Gemlik Yelken Kulübü

Bursa

Hakan Doğu

224-261 00 50

Bursa

Güzelyalı Yelken Kulübü

Bayram Ali Memi Cad. No:13, Güzelyalı Mudanya - Bursa

Mustafa Bayraktar

224-554 86 56

Bursa

İznik

Kamp Eğitim Merkezi İznik - Bursa

ömer Bilgin

224-757 14 00

çanakkale

Troia Yelken Kulübü

Selahi Aksoy çarşısı No:48 çanakkale

Ali Aygün

286-213 10 26

çanakkale

Gençlik Spor Kulübü

Erhan Tezel

286-217 16 73

çanakkale

Karabiga İçdaş Spor Kulübü

Kaleler Mevki Karabiga  

ünal Acı

286-354 21 61

Giresun

Giresun Yat ve Yelken Kulübü

Dervişoğlu Sok. No:13 Giresun

özer Akbaşlı

454-212 62 98

Hatay

İskenderun Yelken İhtisas ve Su Sporları Kulübü

Cengiz Topel Cad. No:4 İskenderun - Hatay

Meriç özkaya

326-613 19 19

Isparta

Eğirdir Belediye Spor Kulübü

Eğirdir - Isparta

Cihan Eroğlu

246-312 24 97

İçel

İçel Yat Spor Kulübü

P.K. 295 Mersin

Tugay Okan

324-328 98 98 324-238 07 23

İçel

Mersin Yelken Yat İhtisas Kulübü

P.K. 143 Mersin

Murat Yüksekbaş

324-233 12 24 324-233 75 14

İstanbul

Ataköy Marina Yat Kulübü

Ataköy Marina Ataköy - İstanbul

Yalçın Dülger

212-560 42 70

İstanbul

Ataköy Deniz Sporları Kulübü

Ataköy - İstanbu

Fuat Yılmaz

212-502 60 60

İstanbul

Türkiye Açıkdeniz yarış Kulübü

Ataköy Marina 34158 Ataköy - İstanbul

Cahit üren

212-560 56 55

İstanbul

Adalar Su Sporları Kulübü

Burgazada - İstanbul

Kemal Eyüboğlu

İstanbul

Boğaziçi Spor Kulübü

Boğaziçi üniversitesi Mezunlar Derneği, Lojman Kapı Yanı 34342 İstanbul

Levent Baş

212-287 02 32/137

İstanbul

Deniz Kuvvetleri Gücü

Deniz Kuvvetleri Gücü Komutanlığı 34942 Tuzla/İstanbul

öğ.Kd. Albay Ahmet Sarıhan

216-395 26 30(59 80-81) 

İstanbul

Deniz Gücü

Deniz Lisesi Komutanlığı Heybeliada - İstanbul

As.Kd.Bşçv. Hasan örükaya

216-351 88 38 216-351 88 39

İstanbul

Fenerbahçe Spor Kulübü Yelken Şubesi

Fenerbahçe Burnu 34724 Fenerbahçe - İstanbul

Yılmaz Yamaç

216-336 47 00

İstanbul

Galatasaray Spor Kulübü Yelken Şubesi

Fenerbahçe Burnu 34724 Fenerbahçe - İstanbul

Vefik Ulus

216-418 42 77 216-348 89 23

İstanbul

Heybeliada Su Sporları Kulübü

Değirmenburnu Heybeliada - istanbul

Cemil Asil

216-351 90 36 216-351 90 35

İstanbul

İstanbul Yelken Kulübü

Fenerbahçe Burnu 34724 Fenerbahçe - İstanbul

Mümtaz ünel

216-336 06 33 216-348 79 90/91

İstanbul

İtü Denizcilik Fakültesi

İTü Ayazağa Kampüsü Yelken Şubesi Tuzla - İstanbul

Tevfik Sayın

216-285 31 72 216-395 10 64

İstanbul

Kalamış Yelken Kulübü

Kalamış Fener Cad. 34724 Kalamış - İstanbul

216-336 54 29

İstanbul

Kızıltoprak Yelken ve Sualtı Sporları Kulübü

Caferağa Mah., Moda İskele Cad. No:269 Kadıköy - İstanbul

Nusret Saraçoğlu

216-330 74 83 216-330 74 38

İstanbul

Marina Dragos Yelken İhtisas Kulübü

Orhangazi Mah. Mutlu Sok. No:61 Dragos Kartal - İstanbul

Mehmet Tunçay

216-442 16 60

İstanbul

Marmara Yelken Kulübü

Cami Sok. No:15 Erenköy - İstanbul

Hulki Oruz

216-355 48 13 
216-467 31 67 
(Kayıkhane)

İstanbul

Pendik Deniz Avcılığı ve Su Sporları Kulübü

İstanbul

Pendik Yelken Kulübü

Marintürk İstanbul City Port / Pendik

Tanku Bulduk

0216 379 09 19

İstanbul

Suadiye Yat Kulübü

Tankut Ağan Suyanı Sok. Ağan Apt. No:1/5 Suadiye - İstanbul

Selma Uca

216-355 25 37 216-348 97 78/79 iş

İstanbul

Tekel Gençlik Kulübü

Tekel Ambalaj Fabrikası Cevizli - İstanbul

Hüseyin Yalınkılıç

216-399 15 11

İstanbul

Yeşilyurt Spor Kulübü

Sahilyolu Cad. Yeşilyurt - İstanbul

Kemal Baral

212-663 28 40/41

İstanbul

Yüksek Denizcilik Okulu

Tuzla - İstanbul

216-395 19 08

İzmir

9 Eylül Su Sporları ve Yelken Kulübü

Deniz İşletmeciliği ve Yönetimi Yüksek Okulu Güverte Bölümü 35440 Urla - İzmir

İzmir

Alaçatı Yelken Kulübü

Alaçatı Windsurf ve Yelken Okulu Alaçatı Liman Mevkii Alaçatı çeşme - İzmir

K. Engin Kalafatoğlu

232-716 90 00

İzmir

çeşme Yelken İhtisas Kulübü

Yıldız Burnu Ilıca çeşme - İzmir

Neşe Elmasoğlu

232-376 84 45
232-723 19 15
Kulüp

İzmir

Ege Açıkdeniz Yat Kulübü

Bakü Cad. No:72 Levent Marina, Balçova 35350 İzmir

Turgay özsandık

232-278 79 22

İzmir

Foça Deniz Gücü

Hakan Oyal

232-812 15 22/4058

İzmir

Foça Yelken İhtisas kulübü

Cumhuriyet Bulvarı 141/202 35210 Alsancak - İzmir

Turan Yılmazkoç

232-812 57 07 232-375 54 15

İzmir

Göztepe Spor Kulübü Yelken Şubesi

Volkan Timurşah

 

İzmir

Karaburun Spor Kulübü

1879. Sok. No:91/A Karşıyaka - İzmir

Zafer Kulapa

232-731 26 05

İzmir

Karşıyaka Spor Kulübü

Yalı Cad. No:396 Karşıyaka - İzmir

Secder Akıncı

232-368 14 72

İzmir

özel Türk Koleji Yelken Kulübü

Mithatpaşa Cad. No:689 K:5 Konak - İzmir

232-244 05 00

Kocaeli

çayırova Şişecam Spor Kulübü

çayırova Kocaeli

Esat Sert

262-653 47 70

Kocaeli

Değirmendere Yelken Kulübü

Soner Binici

262-427 21 21

Kocaeli

Derince Yelken Kulübü

Yavuz Sultan Mah. Emniyetçiler Sitesi D Blok Derince İzmit - Kocaeli

262-321 91 15

Kocaeli

Donanma Yelken Kulübü

Gölcük - Kocaeli

262-414 66 01

Kocaeli

İgsaş Yelken ve Su Sporları Derneği

P.K. 22 Kocaeli

Ali Edip Uluç

262-528 47 32

Kocaeli

Poyraz Spor Kulübü

Garnizon İçi, Ora. Fahri Korutürk Kapalı Yüzme Havuzu, Gölcük - Kocaeli

Aysel Kasım

262-412 74 89

Kocaeli

İzmit Yelken Kulübü

Oramiral Salim Dervişoğlu Cad. İzmit - Kocaeli

Ender Şenol

262-332 21 90

Kocaeli

Sümerbank Hereke Spor Kulübü

Hereke - Kocaeli

Bekir Yiğit

262-511 40 04 
262-511 24 44 Ev

Muğla

Adabükü Yelken ve Su Sporları Derneği

Adabükü Doktorlar Sitesi Meşelik Köyü Milas - Muğla

Alpay Cin

252-374 52 88

Muğla

Bitez Yelken Kulübü

P.K.364 Bitez Bodrum - Muğla

İbrahim Arkula

252-363 82 96

Muğla

Bodrum Açıkdeniz Yelken Kulübü

Karada Marina Bodrum - Muğla

ömer V. Karacalar

252-315 33 85

Muğla

Bodrum International Yacht Club

Cevat Şakir Cad. No:133 48400 Bodrum - Muğla

Meltem özer

252-316 22 36

Muğla

Bodrum Yelken İhtisas Kulübü

Şapel Sok. No:46 Bardakçı Bodrum - Muğla

Muzaffer Ergöz

252-316 98 70 252-316 88 55

Muğla

Bodrum Era Yat Kulübü

Era Yat Kulübü Neyzen Tefik Cad. No:160/A Bodrum - Muğla

Erman Aras

252-316 23 10 252-316 20 54

Muğla

Fethiye BelediyeSpor

2. Karagözler özışık Sitesi B/12 Fethiye - Muğla

Mehmet Tuncay

252-614 72 69

Muğla

Göcek Yat Kulübü

İskele Caddesi - Kumburnu Mevkii Göcek Fethiye - Muğla

Sibel Akboyun

252-645 15 49

Muğla

Göcek Yelken Kulübü

Port Göcek çekek Yeri İşletmesi Göcek Fethiye - Muğla

Reşit çınarlı

252-645 22 88

Muğla

Gökova Yelken Kulübü

P.K.94 Marmaris Muğla

Haluk Karamanoğlu

252-465 51 48

Muğla

Hekimköy Yelken Kulübü

P.K.19 Gündoğan Bodrum - Muğla

özcan Bengü

252-376 02 07

Muğla

Köyceğiz Su Sporları Kulübü

Cengiz Topel Cad. No:60 Köyceğiz - Muğla

Erdem Mersin

252-262 48 03

Muğla

Marmaris Yelken Kulübü

Netsel Marina çarşısı Marmaris - Muğla

Cumhur Gökova

252-413 10 89

Muğla

Marmaris Yat Kulübü

Netsel Marina E.20 48700 Marmaris - Muğla

252-413 38 77

Muğla

Turgutreis Bodrum Yat Kulübü

Turgut Reis Bodrum Yacht Club D-Marin Turgutreis Marina Gazi M. Kemal Bulvarı No:26 8400 Bodrum - Muğla

252-382 48 74

Ordu

Fatsa Yelken ve Su Sporları Kulübü

Atakan Kantarcı

452-412 02 61 
542-416 05 47

Ordu

Ordu Gençlik Spor Kulübü

452-223 16 35

Rize

İyidere Gençlik Spor Kulübü

İyidere - Rize

Yılmaz Akyıldız

464-213 04 81

Samsun

Samsun Yelken İhtisas Kulübü

Fuariçi - Samsun

Serhat Belli

362-431 38 15 362-432 04 44 362-432 47 32

Sinop

Gerze Yelken İhtisas Kulübü

Gerze - Sinop

Mehmet Aykın

Sinop

Karadeniz Yelken İhtisas Kulübü

Gençlik Spor İl Müdürlüğü Kayıkhanesi Gazi Cad. No:18 Gençlik Merkezi Sinop

Necdet Kanal

368-260 42 10 368-261 16 53

Şanlıurfa

DSİ Spor Kulübü

Atatürk Barajı - Şanlıurfa

Muzaffer Erdem

414-721 21 06

Şanlıurfa

Harran üniversitesi

Şanlıurfa

Mehmet Gezer

414-312 84 56

Tekirdağ

Tekirdağ Yelken İhtisas Kulübü

Kumbağ Kavşağı No:1 Tekirdağ

Refik Akçakaya

282-261 44 46

Trabzon

Akçaabat Yelken Kulübü

Darıca Beldesi Belediye Lokali Akçaabat - Trabzon

Mehmet Ekici

462-268 25 42 462-268 20 60

Van

Van Gölü Su ve Doğa Sporları İhtisas Kulübü

İskele Mah. Şemsi Bey Sok. No:2 Van

Rıdvan Akbulut

432-217 02 94/3hat

Yalova

Aydınkent Yelken Kulübü

Aydınkent Sahil Sitesi Kılıç Mevkii çiftlikköy - Yalova

M. Naci Pamuk

226-351 41 31

Zonguldak

Ereğli Yelken İhtisas Kulübü

Polisevi Yanı Karadeniz Ereğli - Zonguldak

Tayfun Arık

372-355 71 21

Zonguldak

Yeni Mahalle Spor Kulübü

Orhanlar Mah. Kavakdibi Cad. 67320 Zonguldak

Şevki Yılmaz

372-316 68 16

Zonguldak

Yıldız Spor Yelken Kulübü

Kdz. Blg. Komutanlığı, Per. Şb. Md. Karadeniz Ereğlisi - Zonguldak

İsmail Tümeri

372-316 68 16

 

 


Yelken Teorisi / Yelken Nedir?

Emme Kuvveti

Yelkenler düz değildir, “tor” adı verdiğimiz bir kavis, bir bombe ile üretilir. Bu bombe sayesinde hava, yani rüzgar yelkenlerin rüzgar üzerinde ve rüzgar altında farklı hızda yol alır. Rüzgar, yelkenlerin rüzgar üstü tarafından hiçbir engele takılmaksızın yol alır ve hava molekülleri hızlanır. Rüzgar altında ise; yelkenlerin şekli nedeniyle hava molekülleri sıkışır ve hava akışı yavaşlar. Daniel Bernoulli’nin akışkanlar dinamiği ile ilgili denklemiyle açıkmaya çalıştığı üzere; hava molekülleri hızlandıkça seyrekleşir ve alçak basınç alanı oluşturur. Sıkışan hava molekülleri ise yavaşlayarak yüksek basınç alanı oluşmasına sebep olur. İşte oluşan bu basınç farklılığı teknenin rüzgara doğru emilmesini sağlar dolayısıyla “emme kuvveti” oluşur.

İtme Kuveti

İtme kuvveti, yelkenlere doğrudan etki eder, rüzgar kuvvetiyle teknemiz ileri doğru itilir. Basınç farklılığı oluşmadığı için emme kuvvetine göre daha yavaş bir seyre sebep olur.

Yelken Seyirleri (Seyir Tipleri)

0° Bocalamak:

Yelkenli tekneler rüzgara karşı ilerleyemezler. çünkü rüzgara karşı itme kuvveti de emme kuvveti de çalışmaz.

45° Orsa:

Yelkenli teknenin ilerleyebilmesi için rüzgarı en az 45 derecelik bir açıyla kullanması gerekir. Rüzgara en dar açıyla yapılan yelken seyrine “orsa” denir.

90° Apaz:

Rüzgarı 90 dereceden alarak yapılan seyre “apaz” seyri denir.

135° Geniş Apaz:

Rüzgarı 135 dereceden yani “kıç omuzluktan” alarak yapılan seyre “geniş apaz” seyri denir.

180° Pupa:

Rüzgarı tam arkadan yani 180 dereceden alarak yapılan seyre “pupa” seyri denir. Bu seyirde itme kuvveti geçerlidir. Pupa seyrinde ön yelken, ana yelkenin arkasında kalır ve söner. İstenirse ön yelken, ana yelkenin aksi tarafına alınarak seyredilebilir. Bu seyre de “ayıbacağı” denir.

Tramola Nedir?

Yelkenli tekneler rüzgara karşı ilerleyemezler. Yelkenler rüzgarı “pruva”dan -yani karşıdan- aldığında bayrak gibi dalgalanırlar ve kuvvet üretemezler. Yelkenli, kuvvet üretebilmek için rüzgara yaklaşık 45 derecelik bir açı yapmalıdır. Varmak istediği nokta rüzgarın estiği yöndeyse; teknenin olabildiğince rüzgara doğru -yani rüzgar üstüne doğru- seyir yapması gerekecektir.

Tramola ise; varmak istediğiniz nokta rüzgarın estiği yöndeyse yapmanız gereken manevradır. Tramola atmak için orsa seyrinde olmamız gerekecektir. Rüzgara en dar açıyla seyir yaparken; teknenin rüzgarın estiği yöne –yani rüzgar üstüne- dönme hareketine tramola denir.

Tramola atmadan önce teknemiz en dar 45 derece ile seyir yapabildiği için yaptığı dönüş de toplam 90 derece olacaktır. Tekne 0 dereceye gelebilmek için 45 derecelik bir dönüş yapacak, rüzgarı kafadan aldıktan sonra rüzgar altına doğru dönüşü sürdürecek ve tekrar rüzgarı 45 dereceden aldığı orsa seyrine girecektir. Bu dönüş toplam 90 derecedir. Dümenci tramolasını; varmak istediği noktayı iskele veya sancak rüzgar altı hattında dik vaziyette yani 90 derecede gördüğünde atmalıdır. Bu şekilde tekne varmak istediği noktaya 90 derecelik zigzaglar çizerek varabilir.

Rüzgar üzerine yapılan her dönüş tramola değildir. Bir manevraya “tramola” diyebilmemiz için yelkenli teknenin rüzgarı farklı taraftan kullanmaya başlaması –yani kontra değiştirmesi- gerekir. Rüzgarı sancak taraftan alarak orsa seyri yapan yelkenli bir tekne, tramola attığında rüzgarı iskele taraftan almaya başlayacaktır.

Kavança Nedir?

Kavança; varmak istediğiniz noktanın rüzgar altında –yani rüzgarın estiği yönün aksinde kaldığı durumlarda yapmanız gereken dönüş manevrasıdır.

Kavança manevrası; rüzgarın teknenin kıçından alındığı pupa seyri veya kıç omuzluktan –yani arka çaprazlardan- alındığı geniş apaz seyrinde gerçekleştirilir. Kavança esnasında tekne rüzgarı kullandığı tarafı -yani kontrasını- değiştirir. Dolayısıyla yelkenler bir taraftan diğer tarafa rüzgarın etkisiyle geçer. Ekip de yelkenlerin konumunu yeniden düzenler. Her ne kadar rüzgarı pupadan kullanarak seyir yapabilsek de “pupa seyri” pek çok durumda yavaşlığı dolayısıyla yelkenciler tarafından tercih edilmez ve rüzgarı kıç omuzluklardan kullanarak 135 derecelik geniş apaz seyri yapmayı tercih ederiz.

Teknemizin –pupayı saymazsak- rüzgara en geniş açı olan 135 derece ile seyir yaptığını varsayarsak; yapacağımız dönüş toplam 90 derece olacaktır. Tekne önce 180 derecelik pupa seyrine gelebilmek için 45 derecelik bir dönüş yapacak, rüzgarı kıçtan aldıktan sonra dönüşünü sürdürecek ve tekrar 135 derecelik geniş apaz seyrine girecektir. Bu dönüş toplam 90 derecedir. Dümenci kavançasını varmak istediği noktayı iskele veya sancak rüzgar altı hattında gördüğünde atmalıdır. Bu şekilde tekne varmak istediği noktaya 90 derecelik zigzaglar çizerek varabilir.

Kavança manevrası elbette pupa seyrinde de atılabilir. Bu seyirde atılacak kavança çok küçük yön değişikliği ile de sonuçlanabilir. Sadece yelkenler yer değiştirir ve tekne ters kontraya girer.